Ik krijg regelmatig de vraag of cranberry écht helpt bij katten met blaasgruis of struviet. Op internet lees je namelijk overal dat cranberry de urine verzuurt en blaasproblemen helpt voorkomen. Maar klopt dat ook voor katten?
Wat doet Cranberry bij jouw kat?
Cranberries of veenbessen kunnen helpen om de blaaswand te kalmeren als die ontstoken is. Dit helpt het pijnlijke gevoel bij het plassen reduceren.
Cranberry kan ook helpen bij een bacteriële ontsteking, omdat het helpt voorkomen dat bacteriën zoals E. Coli zich in de blaaswand kunnen nestelen. Bij blaasonstekingen zou cranberry eventueel wel nuttig kunnen zijn.
Helpt Cranberry blaasgruis oplossen?
Omdat cranberries of veenbessen erg zuur zijn, werd heel lang gedacht dat dat zuur er ook voor zou zorgen dat de urine zuurder werd. Om struvietkristallen op te lossen, moet de urine van jouw kat namelijk zuurder worden dan 6,2. Om echt grote kristallen op te lossen, gaat men vaak zelfs naar een urine pH van 5,8.
Helaas blijken cranberries niet zo doeltreffend te zijn om die urine zuur genoeg te maken om kristallen op te lossen. Onderzoek wijst momenteel eerder op een urine pH van 6,4. Dat is een goede pH-waarde voor gezonde katten, maar bij struvietkristallen is het vaak noodzakelijk om de urine tijdelijk zuurder te maken). Als je de urine zuur genoeg wil maken met cranberry, dan zou je een heel grote dosis moeten geven, maar dat brengt serieuze risico's met zich mee.
Veenbessen bevatten namelijk chininezuur, dat wordt omgezet tot oxaalzuur. Dat oxaalzuur bindt zich in het lichaam van jouw kat dan aan calcium en kan zo calciumoxalaatkristallen vormen. In tegenstelling tot struviet, ontstaat calciumoxalaat net vooral wanneer de urine te zuur is. Je vergroot hier dus 2x het risico op calciumoxalaat:
- Enerzijds doordat er meer oxaalzuur geproduceerd wordt
- Anderzijds doordat je de urine aan het verzuren was om struvietkristallen op te lossen
Struvietkristallen kunnen we verkleinen door de urine te verzuren. Dat maakt het makkelijker om ze uit te plassen. Bij calciumoxalaat kan dat helaas niet. Als jouw kat ze niet zelf kan uitplassen, dan moeten deze kristallen chirurgisch verwijderd worden. Daarom is het zo belangrijk om regelmatig de urine pH van jouw kat te testen. Wil je meer te weten komen over het vers
Is het een goed idee om jouw blaasgruiskat cranberry te geven?
Cranberry kan nuttig zijn. Denk maar aan katten met blaasontstekingen waarbij cranberry de blaaswand kalmeert. Als kattendiëtist en blaasgruiscoach vind ik het echter een te groot risico bij blaasgruiskatten. Om de onstoken blaaswand te kalmeren, gebruik ik liever minder risicovolle supplementen zoals rode iep.
Wat ik vooral jammer vind, is dat het gebruik van die cranberry supplementen jou als cat mom vaak een vals gevoel van veiligheid geeft. Je denkt dat het helpt om de urine zuur genoeg te maken zodat het bestaande struvietkristallen kan oplossen en nieuwe kan voorkomen. Maar eigenlijk heb je geen idee of dat wel zo is als je niet regelmatig de urine van je kat controleert. Zo zal je niet verrast worden door een kat die plots weer bloed begint te plassen en met spoed opgenomen moet worden bij de dierenarts.
Hoe moet je blaasgruis dan wel aanpakken bij jouw kat?
Ik gebruik voor de aanpak van blaasgruis bij katten mijn UV(W)-methode. Daarbij combineer ik inzichten uit wetenschappelijk onderzoek met mijn praktijkervaring als kattendiëtist en blaasgruiscoach.
Urine monitoren
Of je bij jouw kat bestaand struviet wil oplossen, nieuw struviet wil vermijden of calciumoxalaat wil vermijden: het is bij blaasgruiskatten altijd noodzakelijk om de urine te monitoren. De enige manier om echt uit te sluiten dat je kat blaasgruisvrij is, is een urineonderzoek en echo van de blaas. Hiervoor kan je uiteraard bij je dierenarts terecht.
Er is echter ook iets wat je tussendoor thuis kan doen: de zuurtegraad van de urine testen met pH-sticks. Ik merk dat het testen van die pH mijn klanten enorm veel gemoedsrust geeft. Ze weten immers dat ze door het testen van die pH er sneller bij zijn als hun kat weer kristallen begint te vormen. Hierdoor kunnen ze het probleem aanpakken nog voordat hun kat weer symptomen begint te vertonen zoals naast de bak plassen, bloed plassen, niet meer plassen. Door thuis die pH te testen, weten ze dat ze meer controle hebben over het blaasgruis van hun kat.
Je kan hiervoor pH-sticks gebruiken die ook voor humaan gebruik voorzien zijn, maar controleer wel of ze nauwkeurig genoeg testen. Voor katten wil je pH-sticks die op 0,25 nauwkeurig testen, zoals deze.
Voeding aanpassen
Aan de hand van de resultaten van de urinetesten, kan je de voeding aanpassen. Als de urine te geconcentreerd is, is het belangrijk om die te verdunnen. Hoe meer de urine geconcentreerd is, hoe groter de kans op nieuwe kristallen. De urine verdunnen, helpt jouw kat om kristallen in een vroeg stadium al uit te kunnen plassen. De beste manier om dat te doen, is door je kat natvoer te geven ipv brokjes.
Daarnaast pas je de voeding ook aan naar de zuurtegraad van de urine. Urine die te zuur is, komt zelden voor bij katten - behalve wanneer ze langdurig struvietoplossende voeding krijgen. Daarom gebruik ik die liever niet langdurig. Als je die wel langdurig gebruikt, is het essentieel dat je die urine pH goed opvolgt.
Ik heb namelijk heel wat klanten wiens kat eerst struviet had. Ondanks dat ze urinary voer gebruikten, begon hun kat na verloop van tijd weer bloed te plassen. Ze laten opnieuw de urine onderzoeken en wat blijkt? De kat heeft nu calciumoxalaat.
In mijn praktijk merk ik dat urinary voeding vaak niet de beste oplossing is bij calciumoxalaat. Mijn klanten boeken de meeste successen met natvoer dat voldoende hoog is in dierlijke eiwitten.
Bij katten komt het vaker voor dat de urine niet zuur genoeg is. In dat geval is het belangrijk om voeding te geven die de urine pH verlaagt. Dat kan enerzijds door urinary voeding te geven, maar ook natvoer dat heel hoog is in dierlijke eiwitten helpt hierbij.
Gewicht
De W in mijn UV(W)-methode staat voor weight of gewicht. Overgewicht is niet de oorzaak van blaasgruis, maar kan er wel een rol in spelen. Vooral bij struviet zien we vaak een verband met overgewicht.
Bij calciumoxalaat is er geen duidelijke band met overgewicht. Toch is het altijd belangrijk om het overgewicht van je kat aan te pakken, omdat overgewicht een verhoogd risico geeft op heel wat ziektes.
Wat betekent dit nu voor jouw kat?
Het probleem met cranberry is niet alleen of het wel of niet helpt bij blaasgruis. Het grotere probleem is dat het vaak wordt ingezet als “eenvoudige oplossing”, zonder dat er echt wordt opgevolgd wat er daarna gebeurt in de urine van de kat.
Bij blaasgruis draait het echter niet om één ingrediënt of één snelle ingreep, maar om het totaalplaatje: urine-pH, voeding, vochtopname en vooral de vraag of de aanpak ook echt het gewenste effect heeft.
Zonder opvolging blijf je in feite werken op gevoel. Dat is ook waar ik het telkens verkeerd zie gaan. Mijn klanten zijn stuk voor stuk gemotiveerde cat parents die alles over hebben voor hun kat en hen de voeding willen geven die ze nodig hebben. Maar zonder opvolging over wat voeding of supplementen doen met jouw kat, vlieg je eigenlijk blind.
Dus wat kan je nu het beste doen?
Op dit punt heb je meestal twee opties, afhankelijk van hoeveel zekerheid en begeleiding je wil:
Je wil duidelijkheid over jouw situatie
Als je twijfelt wat cranberry, voeding of eerdere aanpak betekent voor jouw kat, dan kan een kort kennismakingsgesprek helpen om dit samen te bekijken.
In 15–20 minuten via Google Meet luister ik naar waar jij tegenaan loopt, en kijken we samen welke richting op dit moment het meest logisch is voor jouw kat.
👉 Plan hier je gratis kennismakingsgesprek
Je wil eerst zelf inzicht krijgen in de urine van je kat
Als je vooral wil stoppen met gissen en objectief wil opvolgen wat er gebeurt, dan is het meten van de urine-pH een logische eerste stap.
Met urine-pH strips zie je binnen enkele seconden of de urine van je kat zich in de juiste richting beweegt. Zo kan je veel gerichter evalueren of voeding of aanpassingen effect hebben.
👉 Start hier met urine-pH meten en krijg controle over de volgende stap
Wil je de urine van je kat makkelijk kunnen opvangen? Dan kan je ook gebruik maken van hydrofobe kattenbakvulling, zodat je zonder stress een staal kan nemen.
